„Lekarzu, reaguj na przemoc!” – działanie, które może uratować życie
Lekarze, pielęgniarki, położne, ratownicy medyczni i inni przedstawiciele ochrony zdrowia to często pierwsze osoby, które mają możliwość dostrzec, że trafiający do nich pacjent może doznawać przemocy domowej. Tymczasem „(…) biorąc pod uwagę, to, że liczba zatrudnionych (…) w placówkach ochrony zdrowia ogółem sięgała setek tysięcy osób mających bezpośredni kontakt z potencjalnymi ofiarami przemocy domowej (…), a co za tym idzie możliwość dostrzegania już pierwszych symptomów ww. przemocy, to liczba „Niebieskich Kart” (...) była znikoma” wynika z raportu Najwyższej Izby Kontroli pt. „Przeciwdziałanie przemocy domowej”. To oznacza, że przedstawiciele ochrony zdrowia najrzadziej - ze wszystkich służb zobowiązanych do reagowania na przemoc - podejmują interwencje w sytuacji podejrzenia przemocy domowej. To właśnie z myślą o przedstawicielach zawodów medycznych Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom przygotowało kampanię „Lekarzu, reaguj na przemoc!”. Ich reakcja może uratować życie osobom doświadczającym przemocy domowej.
Do gabinetów lekarskich często trafiają osoby z nawracającymi problemami zdrowotnymi, które mogą świadczyć, że pacjenci doświadczają przemocy domowej. Są to nie tylko wyraźne ślady na ciele, lecz także wiele dolegliwości wywołanych przez stres i zmniejszoną odporność psychiczną związaną z sytuacją domową pacjentów. Diagnoza lekarska – zarówno podstawowa, jak i specjalistyczna – powinna więc obejmować szerszy kontekst funkcjonowania pacjenta, w tym także jego sytuację rodzinną.
Lekarze oraz inni przedstawiciele zawodów medycznych potrzebują rzetelnej wiedzy i wsparcia merytorycznego, by skutecznie pomagać osobom doświadczającym przemocy. Dlatego Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom przygotowało kampanię „Lekarzu, reaguj na przemoc!”. Jej ważnym elementem jest portal internetowy lekarzureagujnaprzemoc.pl. Zawiera on praktyczne materiały edukacyjne dla lekarzy, w tym m.in. film instruktażowy pokazujący, jak rozmawiać z pacjentem, wobec którego istnieje podejrzenie, że doświadcza przemocy domowej.
Chcemy dotrzeć do lekarzy i uwrażliwić ich na problem przemocy domowej – mówi Bogusława Bukowska, dyrektor Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom. Mimo że lekarze mają ograniczony czas na wizytę, to w przypadku podejrzenia przemocy domowej powinni przeprowadzić pogłębiony wywiad. W bezpiecznej atmosferze mogą zapytać pacjenta o jego sytuację domową i zaproponować pomoc. Dokumentacja medyczna uwzględniająca konsekwencje przemocy domowej może być także ważnym materiałem dowodowym w postępowaniach sądowych.
Najłatwiej jest zdiagnozować przemoc fizyczną, ale należy pamiętać, że pacjent może doświadczyć również przemocy psychicznej, ekonomicznej, seksualnej lub cyberprzemocy. W ramach kampanii lekarze i inni pracownicy ochrony zdrowia otrzymają aktualną i profesjonalną wiedzę na temat przemocy domowej, jej rozpoznawania, konsekwencji, przepisów prawa, obowiązujących procedur interwencyjno-pomocowych, w tym procedury Niebieska Karta – dodaje dyrektor Bogusława Bukowska
Z badania „(Nie)widzialne koszty przemocy domowej w Polsce” przeprowadzonego przez Szkołę Główną Handlową oraz Instytut Psychologii Zdrowia wynika, że koszty ponoszone przez osoby doznające przemocy oraz ich rodziny – w ciągu 2 lat od momentu zgłoszenia sprawy instytucjom zewnętrznym – mogą wynosić od około 17 tys. zł do nawet 188 tys. zł. Ostateczna wysokość zależy m.in. od czasu trwania przemocy, jej intensywności oraz skali wyrządzonych szkód.
Koszty związane ze wsparciem, leczeniem osób doznających przemocy domowej są niebagatelne. W tym kontekście można traktować przeciwdziałanie przemocy jako jeden z elementów polityki zdrowia publicznego. Im szybciej zareagujemy na przemoc, tym niższe będą jej koszty i tym większe korzyści dla zdrowia pacjentów – podkreśla Katarzyna Łukowska, zastępca dyrektora KCPU.
We wrześniu tego roku w ramach kampanii odbędzie się konferencja prasowa, podczas której eksperci poruszą temat przemocy domowej oraz podkreślą rolę lekarzy i przedstawicieli zawodów medycznych w reagowaniu na to zjawisko. Do placówek podstawowej opieki zdrowotnej w całej Polsce zostaną wysłane ulotki promujące kampanię i portal lekarzureagujnaprzemoc.pl.
Kampania „Lekarzu, reaguj na przemoc” została objęta patronatem Ministra Zdrowia, Rzecznika Praw Pacjenta, a także Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.
Swoje wsparcie wyraziło także Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce. Kampania jest organizowana na zlecenie Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom i finansowana ze środków Funduszu Rozwiązywania Problemów Hazardowych.
W inicjatywach na rzecz przeciwdziałania przemocy domowej praca dziennikarzy może znacząco przyczynić się do zwiększenia bezpieczeństwa osób doświadczających przemocy. Jesteśmy przekonani, że nagłaśnianie problemu oraz wspieranie i edukowanie przedstawicieli ochrony zdrowia w tym zakresie jest nie do przecenienia. Zachęcamy Państwa do korzystania z dostępnych materiałów oraz do kontaktu pod adresem: media@lekarzureagujnaprzemoc.pl.
