W związku z prowadzonymi przez Urząd Miejski w Pasłęku konsultacjami ws. ulokowania nowego wybiegu dla psów, w mediach społecznościowych pojawiła się propozycja zlokalizowania tego obiektu w rejonie ul. Bohaterów Westerplatte w Pasłęku. Niestety jest to teren dawnego cmentarza ewangelickiego. W związku z pojawieniem się propozycji takiej lokalizacji pragnę wyjaśnić kontekst historyczno-prawny tego miejsca oraz stanowisko samorządu. W 2022 r. ten teren rozważano jako lokalizację skateparku. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Konserwator Zabytków (W-MWKZ) sprzeciwił się tej inwestycji, wskazując, że teren jest “dawnym cmentarzem” i pozostaje pod ochroną konserwatorską. Z pisma konserwatora (z 5 października 2022 r.) wynika, że:
Na terenie tym znajduje się cmentarz ewangelicki z końca XVI wieku. Mimo że w drugiej połowie XX wieku część nagrobków usunięto, „nadal jest to teren cmentarny, na którym spoczywają ludzkie szczątki”.
Konserwator podkreśla, że „każda wspólnota religijna ma prawo zachować miejsca pochówku swoich bliskich”, niezależnie od wyznania czy narodowości. Cmentarz – nawet jeżeli nie ma wszystkich nagrobków – traktuje się jako “miejsce święte i nienaruszalne”
W piśmie wskazano również, że „nie powinno się na nim prowadzić sprzedaży jakichkolwiek towarów, niszczyć lub zanieczyszczać grobów, wchodzić na groby, wprowadzać psów i innych zwierząt domowych, organizować zajęć rekreacyjnych” a także rozdawać ulotek. Teren cmentarza powinien pozostawać miejscem spokoju i pamięci.
W podsumowaniu konserwator „ocenia negatywnie możliwość realizacji ww. inwestycji, ze wskazaniem konieczności zmiany jej lokalizacji”. W tym samym dniu konserwator poinformował Burmistrza Pasłęka o zamiarze “włączenia dawnego cmentarza do wojewódzkiej ewidencji zabytków”. W efekcie teren został wpisany do ewidencji jako „cmentarz ewangelicki”. Od tego czasu teren jest traktowany jako zabytek, a jego wykorzystanie jest ograniczone przepisami o ochronie zabytków. Jako gmina chcemy zapewnić właścicielom psów bezpieczne i wygodne miejsce do wyprowadzania czworonogów. Otrzymaliśmy od mieszkańców sygnały, że proponowana lokalizacja jest naturalnie wykorzystywana do wybiegania psów. Niestety, z uwagi na jednoznaczne stanowisko konserwatora zabytków i fakt, że jest to teren objęty opieką konserwatorską, nie możemy tej lokalizacji uwzględnić. Jednocześnie deklaruję, że będziemy kontynuować poszukiwania miejsca, które spełni oczekiwania mieszkańców, nie naruszając przy tym miejsc pamięci historycznej.
