IX Obchody Dnia Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej w Zielonce Pasłęckiej
W niedzielę, 12 lipca 2026 roku w kościele pw. św. Jana Chrzciciela w Zielonce Pasłęckiej odbyły się po raz dziewiąty uroczystości z okazji Dnia Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej. Był to dzień pamięci mieszkańców polskich wsi, którzy podczas II wojny światowej oddali życie za wierność Ojczyźnie oraz doświadczyli prześladowań, wysiedleń i niewyobrażalnego cierpienia. Szczególne miejsce w obchodach zajęło wspomnienie Wołyniaków, którzy po zakończeniu wojny osiedlili się w Zielonce Pasłęckiej.
Uroczystości rozpoczęły się o godzinie 14:00 Mszą Świętą, poprzedzoną wprowadzeniem pocztu sztandarowego Ochotniczej Straży Pożarnej w Zielonce Pasłęckiej. Eucharystii przewodniczył proboszcz parafii, ks. dr Karol Dąbrowski.
Po zakończeniu liturgii uczestnicy udali się pod Pomnik Pamięci Poległych na Frontach II Wojny Światowej oraz w Partyzantce i Placówkach Samoobrony na Wołyniu. Po odśpiewaniu hymnu państwowego i wciągnięciu flagi Rzeczypospolitej Polskiej na maszt wiązanki kwiatów złożyli: mieszkańcy wsi Zielonka Pasłęcka przesiedleni z terenu Wołynia i ich rodziny; Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Pan Andrzej Śliwka; Dyrektor Oddziały Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku Pan dr Marek Szymaniak i Zastępca Dyrektora Pan Waldemar Szulc; Radni Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego Pan Łukasz Kochan i Pan Marcin Kazimierczuk; Zastępca Burmistrza Pasłęka Pan Damian Bereżański wraz z Wiceprzewodniczącą Rady Miejskiej w Pasłęku Panią Elżbietą Hulanicką i Komendantem Straży Miejskiej w Pasłęku Panem Patrykiem Kwiecińskim; W imieniu Starosty Elbląskiego Pana Macieja Romanowskiego – Radni Powiatu Elbląskiego Pan Jerzy Romanowski i Pan Mariusz Hoppe.
Kwiaty złożyli również przedstawiciele służb mundurowych: w imieniu Komendanta Miejskiego Policji w Elblągu i Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Elblągu – Komisarz Andrzej Witów oraz Zastępca Dowódcy Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej Państwowej Straży Pożarnej w Pasłęku młodszy kapitan Adam Krasiński.
W uroczystości uczestniczyli także przedstawiciele Sołectwa Zielonka Pasłęcka z sołtysem Panem Adrianem Brackim i Radą Sołecką, druhowie Ochotniczej Straży Pożarnej w Zielonce Pasłęckiej na czele z Naczelnikiem Stanisławem Poniatowskim oraz Sołtys Sołectwa Kronin Pani Alina Odżga wraz z mężem.
Zwieńczeniem obchodów był koncert pieśni patriotycznych w wykonaniu Orkiestry Dętej OSP z Zielonki Pasłęckiej.
Dzień Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej został ustanowiony świętem państwowym w 2017 roku jako wyraz hołdu dla mieszkańców polskich wsi za ich patriotyczną postawę podczas II wojny światowej, odwagę oraz pomoc udzielaną polskim żołnierzom i uchodźcom. Święto obchodzone jest corocznie 12 lipca.
Data święta nie jest przypadkowa i nawiązuje do tragicznych wydarzeń z 12 lipca 1943 r., kiedy niemieccy okupanci rozpoczęli pacyfikację wsi Michniów w województwie świętokrzyskim. W ciągu dwóch dni zamordowano mieszkańców miejscowości za udzielanie pomocy partyzantom, a wieś została spalona. Wydarzenia te stały się symbolem męczeństwa polskiej wsi podczas II wojny światowej.
Dzień wcześniej, 11 lipca 1943 r. na Wołyniu nastąpiła kulminacja rzezi polskiej ludności przez ukraińskich nacjonalistów zwana „krwawą niedzielą”.
W 1943 r. banderowcy dokonali na terenie parafii Rożyszcze masowych zbrodni na Polakach.
Po zakończeniu wojny mieszkańcy parafii zostali zmuszeni do opuszczenia rodzinnych stron i przenieśli się na tzw. ziemie odzyskane.
W lipcu 1945 roku transport złożony z kilkudziesięciu wagonów dotarł do Pasłęka, skąd Wołyniacy przybyli do miejscowości Grünhagen. Osadnicy nazwali ją Wołyńcem, natomiast od sierpnia 1948 roku miejscowość nosi nazwę Zielonka Pasłęcka.
Przesiedleńcy przywieźli ze sobą wiele cennych zabytków z kościoła w Rożyszczach. Po przeprowadzonych konserwacjach znajdują się one obecnie w Sanktuarium Jezusa Miłosiernego w Zielonce Pasłęckiej. Wśród nich są trzy zabytkowe obrazy, rzeźba Madonny z Dzieciątkiem oraz obraz Pana Jezusa Tarnorudzkiego.
Do dziś większość mieszkańców Zielonki Pasłęckiej stanowią Wołyniacy oraz ich potomkowie, pielęgnujący pamięć o swoich przodkach i ich historii. Coroczne obchody Dnia Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej są nie tylko wyrazem szacunku dla ofiar II wojny światowej, ale również świadectwem troski o zachowanie pamięci historycznej dla kolejnych pokoleń.
