Obchody Dnia Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej w Zielonce Pasłęckiej
Apelem pamięci, salwą honorową i złożeniem wieńców uczczono pamięć Wołyniaków, którzy po 1945 roku trafili do Zielonki Pasłęckiej.
Już po raz czwarty 11 lipca 2021 r. w Zielonce Pasłęckiej odbyły się Wojewódzkie Obchody Dnia Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej. W uroczystości udział wzięli: Wicewojewoda Warmińsko-Mazurski Sławomir Sadowski, Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego Gustaw Marek Brzezin, Wicestarosta Elbląski Ryszard Zając, Burmistrz Pasłęka dr Wiesław Śniecikowski, dowódca i żołnierze 20 Bartoszyckiej Brygady Zmechanizowanej, parlamentarzyści, przedstawiciele służb mundurowych, kombatanci oraz mieszkańcy Zielonki Pasłęckiej i okolic.
Uroczystość rozpoczęła się o godzinie 12:15 mszą świętą w kościele pw. św. Jana Chrzciciela poprzez wprowadzenie pocztu sztandarowego kompanii honorowej z pocztem sztandarowym 20 Bartoszyckiej Brygady Zmechanizowanej. Mszy świętej przewodniczył J.E. Biskup Elbląski ks. dr Jacek Jezierski.
Następnie przed pomnikiem „Pamięci poległych na frontach II wojny światowej oraz partyzantce i placówkach samoobrony na Wołyniu”, w honorowej asyście Bartoszyckiej Brygady Zmechanizowanej, odbył się apel pamięci m. in. bohaterów walk o niepodległość Polski, partyzantów batalionów chłopskich, żołnierzy powojennego podziemia i ludności polskiej zamordowanej przez ukraińskich nacjonalistów w czasie rzezi wołyńskiej w lipcu 1943 r.
Na zakończenie w krótkiej części artystycznej wystąpił zespół folklorystyczny Pasłęczanie.
Dzień Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej jako święto państwowe został ustanowiony przez prezydenta Polski Andrzeja Dudę w 2017 roku w hołdzie mieszkańcom polskich wsi za ich patriotyczną postawę w czasie II wojny światowej – za udzieloną pomoc polskim żołnierzom i uchodźcom. Pierwsze obchody tego państwowego święta odbywały się w roku 100-lecia polskiej niepodległości. Święto przypada na 12 lipca.
Data święta nie jest przypadkowa. 12 lipca 1943 r. niemieccy okupanci rozpoczęli pacyfikację wsi Michniów w województwie świętokrzyskim. Mieszkańcy tej miejscowości za pomoc niesioną partyzantom w przeciągu dwóch dni zostali wymordowani, a miejscowość spalona. Datę tych wydarzeń uznano za symboliczny dzień pamięci mieszkańców polskich wsi. Dzień wcześniej, 11 lipca 1943 r. na Wołyniu nastąpiła kulminacja rzezi polskiej ludności przez ukraińskich nacjonalistów zwana „krwawą niedzielą”.
W 1943 r. banderowcy dokonali na terenie parafii Rożyszcze masowych zbrodni na Polakach. Po zakończeniu II wojny światowej parafianie zostali zmuszeni do opuszczenia rodzinnych stron i przenieśli się na tzw. ziemie odzyskane. Transport ludzi składający się z kilkudziesięciu wagonów dotarł w lipcu 1945 r. do Pasłęka, a stamtąd Wołyniacy przyjechali do miejscowości Griinhagen, którą zajęli i po wielu pertraktacjach nazwali ją Wołyńcem, a która dopiero w sierpniu 1948 r. przyjęła nazwę Zielonka Pasłęcka. Wiele cennych rzeczy z kościoła w Rożyszczach, zostało przywiezionych do Zielonki i obecnie po konserwacjach znajduje się w Sanktuarium Jezusa Miłosiernego w Zielonce Pasłęckiej m.in. 3 duże zabytkowe obrazy, piękna rzeźba Madonny z Dzieciątkiem i obraz Pana Jezusa Tarnorudzkiego.
Do chwili obecnej większość mieszkańców Zielonki Pasłęckiej stanowią Wołyniacy i ich potomkowie.
Poniżej znajduje się treść przemówienia Burmistrza Pasłęka dra. Wiesława Śniecikowskiego:
„Martyrologię, walkę i męczeństwo Wsi Polskiej najlepiej obrazują konkretne przykłady.
Takim przykładem są z pewnością losy mieszkańców Zielonki Pasłęckiej. Mieszkańcom tej miejscowości dane było doświadczyć między innymi ciężkiego losu wysiedleńców i repatriantów. Zmuszeni byli opuścić swoje rodzinne strony: swoją ziemię żywicielkę, którą uprawiali od pokoleń, rodzinne domy, kościoły, cmentarze - groby swoich przodków. Musieli pożegnać na zawsze swoje ukochane - ROŻYSZCZE, ULANIKI, KOPACZÓWKĘ, BARANÓWKĘ oraz inne miejscowości i udać się na tułaczkę na obcobrzmiące Ziemie Odzyskane.
Nie z własnej woli lecz z dziejowego przymusu osiedlili się dużą grupą na ziemi pasłęckiej, w poniemieckiej miejscowości Grunhagen, którą dla pokrzepienia serc nazwali Wołyńcem. Obecnie to Zielonka Pasłęcka. Tu zaczęli budować nie tylko swoją nową Małą Ojczyznę ale też Polskę, której byli wiernymi synami i córkami. Pomagała im w tym wiara w Boga, patriotyzm, pracowitość oraz aktywność obywatelska.
Za człowiekiem podąża jego wiara, historia i kultura. Repatrianci, którzy osiedlili się w Zielonce Pasłęckiej przywieźli ze sobą wszystkie te wartości i nigdy ich nie zaprzepaścili. Więcej - wykorzystali je do budowania Polski i polskości na powojennej ziemi pasłęckiej.
Jeżeli chodzi o wiarę, to w powojennej Zielonce Pasłęckiej w pierwszym rzędzie powstała silna katolicka wspólnota parafialna, jako emanacja głębokiej wiary w Boga, która dzielnie przeciwstawiała się powojennemu systemowi komunistycznemu. Kościół w Zielonce Pasłęckiej od początku odgrywał i nadal odgrywa pierwszoplanową rolę w życiu społecznym tej miejscowości. Kiedy to tylko stało się możliwe, mieszkańcy wraz z byłym proboszczem, sprowadzili do Zielonki Pasłęckiej symbol swojej wiary - tj. łaskami słynący obraz Jezusa Miłosiernego Tarnorudzkiego, który do 1945 roku znajdował się w ich byłym kościele parafialnym w ROŻYSZCZACH. Obraz ten po tułaczce, jak człowiek, ostatecznie powrócił do „swoich". Łączy dwa światy bliskie mieszkańcom Zielonki Pasłęckiej - ten przedwojenny i obecny.
Zielonka Pasłęcka, oznaczona wieloma obiektami kultu religijnego i wiary katolickiej, pomnikami i tablicami pamięci, z wybudowaną przez mieszkańców Golgotą, to miejscowość odzwierciedlająca ducha i losy jej mieszkańców - Polaków wygnanych ze swoich domów na wschodzie. Mnogość krzyży, kapliczek, postaci świętych, relikwii i upamiętnień, czyni Zielonkę Pasłęcką wręcz mistyczną, taką jak losy jej mieszkańców.
Jeżeli chodzi o historię mieszkańców Zielonki Pasłęckiej, to wpisuje się ona piękną kartą w chlubną historię Narodu Polskiego i jego martyrologię. Członkowie rodzin mieszkańców Zielonki Pasłęckiej złożyli ofiarę krwi i życia walcząc za Ojczyznę i Naród Polski. Wyrazem ich bohaterstwa jest stojący tu pomnik postawiony w hołdzie obrońcom Wołynia - żołnierzom 27 Wołyńskiej Dywizji Armii Krajowej, poległym w walkach podczas II wojny światowej, wśród których byli też członkowie rodzin mieszkańców Zielonki Pasłęckiej.
Pomnik ten został odrestaurowany staraniem obecnego ks. Proboszcza, za środki zebrane od dobroczyńców, co świadczy o szacunku mieszkańców Zielonki Pasłęckiej do własnej, trudnej historii.
W wielu mieszkańcach Zielonki Pasłęckiej wciąż żyje tęsknota za rodzinnymi stronami. Nie zapominają o nich. Ale też nie żyją tylko wspomnieniami lecz nawiązują z nimi bezpośrednie kontakty. Przykładem takiego działania było zaproszenie do Zielonki Pasłęckiej grupy dzieci ukraińskich z tamtych terenów związanych z parafią katolicką w Rożyszczach na Ukrainie. Takie kontakty miały miejsce w latach 1994 - 1995, dzięki działaniom trojga osób związanych z Zielonką Pasłęcką:
- Pana Zbigniewa Dębogórskiego,
- Pani Eugenii Biernackiej,
- Pana Krzysztofa Wilczewskiego.
Wśród zaproszonych dzieci były też takie, które doświadczyły tragedii wybuchu reaktora w Czarnobylu. Dzieci na czas pobytu otrzymały nocleg, wyżywienie i gościnę od mieszkańców Zielonki Pasłęckiej. Świadczy to o humanitaryzmie mieszkańców Zielonki Pasłęckiej, pogłębionym własnymi przeżyciami, jakie zgotował im bieg dziejów.
W świetle przytoczonych faktów, możemy zatem śmiało powiedzieć, że mieszkańcy Zielonki Pasłęckiej, których życiowe losy stanowią cząstkę martyrologii Wsi Polskiej, tworzyli naszą historię: w czasie wojny z bronią w ręku, a po wojnie - przysłowiowym pługiem i piórem. Zawsze w zgodzie z Bogiem. A ciężki los tułacza - wysiedleńca, który znieśli mężnie, nigdy ich nie załamał.
Chylę czoło w obliczu życiowych doświadczeń walki i męczeństwa, jakich doznali mieszkańcy Zielonki Pasłęckiej największej wsi Gminy Pasłęk, a także mieszkańcy innych wsi gminy Pasłęk i naszego kraju”.
