Wtorek, 27 lutego 2024
Imieniny: Anastazja, Wiktor, Gabriel
pochmurno
10°C
Kliknij aby, przetłumaczyć stronę za pomocą Google Tłumacz

Historia Miasta

Pasłęk (Holland, Preussisch Holland) – miasto w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim. Liczy niespełna 12 tysięcy mieszkańców. Położone jest na północnym skraju Pojezierza Iławskiego. Przez miasto przepływa rzeka Wąska, uchodząca do jeziora Drużno.

Najstarsza wzmianka o ziemi pasłęckiej pochodzi (z zapisaną nazwą) pochodzi z 9 lipca 1231 r. - w dokumencie wystawionym przez papieża Grzegorza IX dla chrześcijan w Pomezanii i w okolicach Pasłęka mowa jest o terra Passalucensis. Prawdopodobnie istniał tu pierwotnie gród pruski zdobyty następnie przez Krzyżaków, którzy następnie wybudowali na jego miejscu zamek o nazwie Pazlok/Patzlok. W średniowiecznych dokumentach występują ponadto następujące nazwy: Pazluch, Paczlog, Pasluczen. W XIV w. powstał murowany zamek oraz system fortyfikacji miejskich (do dziś mury zachowane na 1200 metrach długości, co stawia je w gronie najdłuższych zachowanych murów miejskich w Polsce), ratusz, dzisiejszy kościół św. Bartłomieja. Powstała przy nim osada w miejscu której w roku 1297 lokowano miasto  Holland (prawdopodobnie na cześć zasadźców pochodzących z terenów Holandii). Podczas wojny trzynastoletniej (1454–66) mieszkańcy miasta opowiedzieli się po stronie Polski i z pomocą większych miast pruskich doprowadzili do odejścia załogi krzyżackiej z pasłęckiego zamku. W tym okresie rezydowała tutaj polska załoga. W myśl postanowień II Pokoju toruńskiego w 1466 pozostał w państwie krzyżackim; podczas wojny polsko-krzyżackiej 1520–21 obsadzony przez załogę polską (do 1525); od 1525 w Prusach Książęcych, dzielił ich losy polityczne i gospodarcze. W 1635 roku w mieście odbywały się wstępne pokojowe rozmowy polsko-szwedzkie (w kościele św. Bartłomieja) zakończone ostatecznie podpisaniem 26-letniego rozejmu w Sztumskiej Wsi.

W roku 1701 miasto zmieniło nazwę na Preussisch Holland (do roku 1945). W latach 1717-1719 Andreas Hildebrandt wybudował w kościele  św. Bartłomieja wspaniałe organy, które funkcjonują do dziś. W latach 1818 –1975 siedziba powiatu. Pod koniec XIX w. i do roku 1945 miasto posiadało swoje bogate tradycje piernikarskie (jeden z cukierników otrzymał tytuł Nadwornego Dostawcy Pierników, kolejny opatentował swoje wyroby). W 1833 starostwo powiatowe rozpoczęło wydawanie swojego pisma urzędowego, pierwszego tego typu na terenie Prus. W XIX i na początku XX wieku miasto rozwijało się, powstawały większe i mniejsze zakłady produkcyjne. Podczas I Wojny Światowej pod Pasłękiem powstał mogący pomieścić nawet 15 tysięcy osób, obóz jeniecki dla żołnierzy alianckich. Przy obozie założono cmentarz, na którym pochowanych zostało ponad tysiąc żołnierzy, głównie rosyjskich. W okresie XIX i na początku XX wieku funkcjonowała w mieście nieliczna gmina żydowska, do dziś zachował się cmentarz żydowski z kilkudziesięcioma macewami i grobami – najlepiej zachowana nekropolia wyznania mojżeszowego na terenie Warmii i Mazur. W okresie międzywojennym miasto powoli rozbudowywało się, zaczęły powstawać nowe osiedla. W dniu 23 stycznia 1945 roku miasto zostało zajęte przez wojska radzieckie, w dniach następnych historyczne centrum (Stare Miasto) uległo ogromnemu zniszczeniu. Od 1945 r. miasto należy do Polski. W mieście i okolicy znajduje się sporo ciekawych zabytków, również z czasów średniowiecza. Jedna z miejskich legend głosi o ukryciu w niezbadanych podziemiach zamkowych słynnej bursztynowej komnaty.

Ważniejsze daty

VI-IX w. Na ziemi pasłęckiej osiedla się pruskie plemię Pogezanów
1231   Po raz pierwszy w dokumentach pojawia się nazwa ziemia pasłęcka – terra Passalucensis
1237-1238   Krzyżacy pod wodzą Hermana Balka dokonują podboju Pogezanii
1260 – 1273  Wybuch powstania pruskiego powoduje przejściową utratę przez Krzyżaków włości Passaluc
1267   Po raz pierwszy pojawia się nazwa osady Pasłęk w niemieckiej formie Pazluch
29.09.1297 Wielki mistrz krzyżacki Meinhard von Querfurt wydaje akt lokacyjny miasta nazwanego wówczas – od kraju pochodzenia osadników – Holland
1319   Pojawia się nazwa Castrum Hollandense dla określenia zamku pasłęckiego
1320  Przebudowa pasłęckiego zamku z drewnianego na murowany - rozpoczęcie budowy kościoła św. Bartłomieja
1396   Dokumenty wspominają proboszcza, rektora szkoły w dawnym Pasłęku
1410   Po bitwie  pod Grunwaldem wojska Jagiełły na kilka miesięcy zajmują Pasłęk
1440   Miasto przystępuje do Związku Pruskiego
1455   Przekazanie Pasłęka i okolicznych ziem zaciężnym Czechom, będącym w służbie państwa polskiego
1466   Na mocy pokoju toruńskiego Pasłęk zostaje przy Krzyżakach i staje sie siedzibą komturów (do 1525 roku)
1520   W czasie wojny polsko-krzyżackiej Polacy zdobywają miasto i burzą zamek
1525   Polacy tracą Pasłęk po sekularyzacji Państwa Zakonu Krzyżackiego

XVI – XVII w.   Miasto niszczą liczne pożary i nawiedzają epidemie, mimo to następuje rozwój miasta i przedmieścia
1526   Utworzenie w Pasłęku parafii ewangelickiej
1534   Założenie w mieście szkoły łacińskiej
1578   Zakończenie odbudowy pasłęckiego zamku
1594-1627 W Pasłęku głoszone są kazania w języku polskim
1627   Wojska szwedzkie wkraczają do miasta, a król szwedzki Gustaw Adolf rezyduje w pasłęckim zamku
1653   Podpisanie rozejmu polsko-szwedzkiego w pasłęckiej farze.
1656  W Pasłęku spotykają się król szwedzki Karol Gustaw i elektor brandenburski Fryderyk Wilhelm i zawierają układ przeciwko Polsce
1688   Rusza poczta konna z Królewca do Malborka przez Pasłęk
1720-1818   W Pasłęku stacjonują wojska pruskie
1752   Włączenie Pasłęka do powiatu morąskiego
1758   Podczas wojny siedmioletniej Pasłęk zajmują na krótko wojska rosyjskie
1807 i 1812   Pobyt w Pasłęku wojsk francuskich
1818  Pasłęk otrzymuje rangę miasta powiatowego
1829   Wybudowana została droga Pasłęk-Zielony Grąd ,w 1832 przedłużona  do Elbląga, co zapoczątkowuje budowę bitych połączeń drogowych (m.in. w 1857 r. do Miłakowa, a w latach 1884-1885 do Młynar)
1834   Założenie drukarni
1852 Otwarto linię kolejową Braniewo-Malbork z odgałęzieniem w kierunku Pasłęka
1860   Otwarcie nowoczesnego, jak na owe czasy, szpitala
1869   Budowa sieci wodociągowej w Pasłęku
1879   Uruchomienie linii telefonicznej między Pasłękiem i Zielonką Pasłęcką
1882   Uruchomienie połączenia kolejowego Morąg – Pasłęk – Bogaczewo
1883   Zawiązała się w Pasłęku ochotnicza straż pożarna
XIX w.   W Pasłęku powstaje lokalny przemysł,  m.in.: 1827 – nowoczesny wiatrak, 1840 – młyn kieratowy, 1848 – ślusarnia, a także garbarnia, tartak i inne
1897   Miasto Pasłęk obchodzi jubileusz 600 – lecia nadania praw miejskich
1898   Pierwsze telefony miejskie
1909   Wzniesienie wieży ciśnień
1925   Zasadzenie lasu przy  kąpielisku miejskim „Jeziorko''
1930   Wzniesienie nowego gmachu poczty
1937 Oddano do użytku Stadion Sportowy
25.01.1945   Wojska radzieckie zajmują Pasłęk
1.06.1945   Przekazanie Pasłęka administracji polskiej
1969 Powołano do życia Spółdzielnię Mieszkaniową Lokatorsko-Własnościową "Pasłęczanka". Efektem jej działalności jest powstała dzielnica mieszkaniowa pod nazwą "Osiedle Ogrodowa".
1975   Pasłęk traci status miasta powiatowego
1975 działalność rozpoczyna obecny Zespół Szkół Ekonomicznych i Technicznych im. Stanisława Mikołajczyka przy ul. Wojska Polskiego w Pasłęku
27.05.1990   Pierwsze po wojnie wolne wybory samorządowe do Rady Miejskiej w Pasłęku * podpisanie porozumień o partnerskiej współpracy z partnerami zagranicznymi:

  • 1990 r. – z niemieckim miastem Itzehoe,
  • 1994 r. – z francuskim Merostwem La Couronne,
  • 1998 r. – z Towarzystwem Powiatowym Pr. Holland z siedzibą w Hürth                 

1991-97 Przy ul. Kopernika wybudowany został kościół p.w. błogosławionego Jerzego Matulewicza
1993   Została zrealizowana największa inwestycja w powojennej historii Pasłęka, którą była rozbudowa i modernizacja oczyszczalni ścieków w Pasłęku oraz budowa kanalizacji sanitarnej i deszczowej na osiedlach Północ i Zarzecze
1996   Odbudowa bramy Młyńskiej przy udziale niemieckiego Towarzystwa Powiatowego Pr. Holland
1997   Obchody jubileuszu 700 – lecia praw miejskich Pasłęka * kapitalny remont Bramy     Kamiennej (Wysokiej) przy udziale partnerów niemieckich:  Fundacji Współpracy     Polsko – Niemieckiej, Towarzystwa Powiatowego Pr. Holland i miasta Itzehoe * wydanie obszernej monografii o ziemi pasłęckiej pt. „Pasłęk – z dziejów miasta i okolic”
* założenie Parku Ekologicznego w Pasłęku
1997-2007   Powstaje nowe osiedle im. 700-lecia Pasłęka przy ul. Partyzantów, osiedle Zydlong zmienia nazwę na Zarzecze, te i pozostałe osiedla (Północ, Ogrodowa) intensywnie się rozbudowują
1999 – 2004   Wybudowanie w Parku Ekologicznym w Pasłęku dwóch sztucznych zbiorników wodnych  Zakrzewko I i Zakrzewko II do celów rekreacyjnych
2001   Utworzenie w Pasłęku  podstrefy Warmińsko – Mazurskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej
2002  Pierwsze po II wojnie światowej bezpośrednie wybory Burmistrza Pasłęka
2006   Wybudowana została stacja uzdatniania wody w Pasłęku, w 75% z funduszy unijnych
*  rozpoczęcie budowy pola golfowego Sand Valley w Pasłęku
2007 -2008   Obchody jubileuszu 710-lecia praw miejskich Pasłęka
*wybudowano ulice gminne: Partyzantów, Spacerową, Krzywą, Słoneczną, Różaną, Firmową oraz zmodernizowano pl. św. Wojciecha
* wybudowana została fabryka mebli STANBOR przy ul. Westerplatte wybudowano obiekt  hotelowo - gastronomiczny przy pl. św. Wojciecha
* przebudowa ulic Kolonia Robotnicza, Kusocińskiego, parkingu przy cmentarzu komunalnym przy ul. A. Steffena
* budowa ulicy Firmowej w Pasłęku położonej na terenie Specjalnej Strefy Ekonomicznej
* budowa ronda Itzehoe w Pasłęku
2008 – 2010  
* remont stadionu miejskiego w Pasłęku
* budowa boiska sportowego ORLIK przy Gimnazjum nr1 w Pasłęku
* remont dróg, ulic i chodników gminnych (Malinowa, Plac Grunwaldzki Wiśniowa, Jaworowa, Hrynyka, parking przy ul. Wojska Polskiego)
* nowa siedziba Ośrodka Rehabilitacji w Pasłęku przy Szpitalu Powiatowym w Pasłęku
* przebudowa ul. Ogrodowej-osiedlowej,
* remont ul. 3-go Maja
* remont części murów obronnych (odcinek ok. 100m przy ul. Osińskiego w sąsiedztwie Bramy Młyńskiej
* poprawa funkcjonalności ruchu kołowego i pieszego Starego Miasta w Pasłęku
2011 – 2012  
*
budowa zespołu boisk sportowych ORLIK 2012 przy Zespole Szkół Powszechnych w Pasłęku
* remont i przebudowa sali widowiskowo-kinowej w Pasłęckim Ośrodku Kultury
* modernizacja oczyszczalni ścieków w Pasłęku
* budowa zespołu boisk sportowych z lodowiskiem przy Szkole Podstawowej nr2 w Pasłęku
|* przebudowa chodnika przy powiatowej ul. Ogrodowej w Pasłęku;
* remont ul. Geodetów
* remont pomieszczeń Biblioteki Publicznej w Pasłęku
* budowa 10 placów zabaw na terenach Gminy Pasłęk (Awajki, Kwitajny, Bądy, Kronin, Wakarowo, Krosno, Piniewo, Rzeczna, Stegny, Nowa Wieś)
2013 – 2014  
* budowa placów zabaw w miejscowościach: N owe Kusy, Marzewo, Zielonka Pasłęcka
* remont Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi w Zielonce Pasłęckiej
* remont ul. Ks. Cyganka, chodnika przy ul. Bankowej, ul. Przedszkolnej, Zwycięstwa, nawierzchni dróg wewnętrznych Starego Miasta
* budowa Parku Rekreacyjno – Edukacyjnego na Pl. Tysiąclecia w Pasłęku
* budowa chodnika i ścieżki rowerowej na odc. Pasłęk – Rzędy, budowa jezdni i chodnika na ul. Cichej, przebudowa ul. Przemysłowej
* budowa kreatywnego placu zabaw przy Przedszkolu Samorządowym nr2 w Pasłęku
2015 – 2016  
* budowa ulic: Długiej, Wiosennej, Elbląskiej i Gen. Andersa w Pasłęku
* remont parkingu przy ul. Jagiełły, budowa chodnika do cmentarza komunalnego przy ul. A. Steffena, remont chodnika przy ul. Kopernika
* budowa kreatywnego placu zabaw przy Zespole Szkół Powszechnych w Pasłęku oraz nowoczesnego placu zabaw przy Przedszkolu Samorządowym nr1 w Pasłęku
* przebudowa Pl. Grunwaldzkiego w Pasłęku, ul. Polnej, remont ul. Witosa
2017 – 2018  
*rewitalizacja parku miejskiego przy ul. Partyzantów/Osińskiego, remont ul. Limanowskiego
* budowa ul. Firmowej, remont parkingu przy ul. Mickiewicza
* budowa zieleńca przy ul. Boh. Westerplatte
* rozbudowa Szkoły Podstawowej nr 2 w Pasłęku
* adaptacja pomieszczeń na przedszkole w Szkole Podstawowej nr 1 w Pasłęku
* przebudowa ulic: Lanca, Nowowiejskiego, Zawiszy Czarnego, części ul. Bankowej, ul. Rzemieślniczej

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies klikając przycisk Ustawienia. Aby dowiedzieć się więcej zachęcamy do zapoznania się z Polityką Cookies oraz Polityką Prywatności.

Ustawienia

Szanujemy Twoją prywatność. Możesz zmienić ustawienia cookies lub zaakceptować je wszystkie. W dowolnym momencie możesz dokonać zmiany swoich ustawień.

Niezbędne pliki cookies służą do prawidłowego funkcjonowania strony internetowej i umożliwiają Ci komfortowe korzystanie z oferowanych przez nas usług.

Pliki cookies odpowiadają na podejmowane przez Ciebie działania w celu m.in. dostosowania Twoich ustawień preferencji prywatności, logowania czy wypełniania formularzy. Dzięki plikom cookies strona, z której korzystasz, może działać bez zakłóceń.

Więcej

Tego typu pliki cookies umożliwiają stronie internetowej zapamiętanie wprowadzonych przez Ciebie ustawień oraz personalizację określonych funkcjonalności czy prezentowanych treści.

Dzięki tym plikom cookies możemy zapewnić Ci większy komfort korzystania z funkcjonalności naszej strony poprzez dopasowanie jej do Twoich indywidualnych preferencji. Wyrażenie zgody na funkcjonalne i personalizacyjne pliki cookies gwarantuje dostępność większej ilości funkcji na stronie.

Więcej

Analityczne pliki cookies pomagają nam rozwijać się i dostosowywać do Twoich potrzeb.

Cookies analityczne pozwalają na uzyskanie informacji w zakresie wykorzystywania witryny internetowej, miejsca oraz częstotliwości, z jaką odwiedzane są nasze serwisy www. Dane pozwalają nam na ocenę naszych serwisów internetowych pod względem ich popularności wśród użytkowników. Zgromadzone informacje są przetwarzane w formie zanonimizowanej. Wyrażenie zgody na analityczne pliki cookies gwarantuje dostępność wszystkich funkcjonalności.

Więcej

Dzięki reklamowym plikom cookies prezentujemy Ci najciekawsze informacje i aktualności na stronach naszych partnerów.

Promocyjne pliki cookies służą do prezentowania Ci naszych komunikatów na podstawie analizy Twoich upodobań oraz Twoich zwyczajów dotyczących przeglądanej witryny internetowej. Treści promocyjne mogą pojawić się na stronach podmiotów trzecich lub firm będących naszymi partnerami oraz innych dostawców usług. Firmy te działają w charakterze pośredników prezentujących nasze treści w postaci wiadomości, ofert, komunikatów mediów społecznościowych.

Więcej
Twoja przeglądarka blokuje powiadomienia. Kliknij Bezpieczna (Secure) i kliknij Zezwalaj
Dziękujemy, teraz zawsze będziesz na bieżąco!
Przeglądasz tę stronę w trybie offline.
Przeglądasz tę stronę w trybie online.