Pasłęcki samorząd aktywnie pozyskuje środki finansowe na realizację zadań własnych Miasta i Gminy Pasłęk. Od wielu już lat trwały próby pozyskania dofinansowania ze środków zarówno krajowych jak i unijnych na prace remontowe pasłęckich zabytkowych murów obronnych, których stan z roku na rok się pogarszał. Ponad 1000 metrów średniowiecznych murów wymaga podjęcia natychmiastowych działań ratunkowych.

Dzięki ogromnemu zaangażowaniu i wysiłkom władz samorządowych udało się wiele dobrego zrobić w tym zakresie. Przypomnieć należy, że w roku 2007 Gmina Pasłęk otrzymała dofinansowanie na zabezpieczenie konstrukcyjne muru obronnego znajdującego się przy ulicy Chodkiewicza, niemniej jednak dotacja w wysokości 115.000 zł ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego była kroplą w morzu potrzeb.

mur obronny chodkiewicza 013

foto 010

foto 014

W czasie uruchomienia nowej perspektywy unijnej na lata 2017 – 2013 pasłęcki samorząd pozyskał dofinansowanie do 4 projektów rewitalizacyjnych zlokalizowanych na terenie starego miasta w Pasłęku.

W roku 2007 rozpoczęto prace remontowe związane z przebudową Placu Świętego Wojciecha w Pasłęku wraz z iluminacją. Zadanie realizowano przy udziale około 1,55 mln zł ze środków finansowych  z Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007-2013.

foto 001

foto 007

foto 009

foto 022

W roku 2010 rozpoczęto prace remontowe związane z odtworzeniem w układzie historycznym i odrestaurowania muru obronnego przy ul. Osińskiego, w okolicy Bramy Młyńskiej na odcinku ok. 100 m oraz przebudowy nawierzchni z bruku 421 m² z zachowaniem istniejącego rynsztoka i schodów. Zadanie realizowano przy udziale około 1,5 mln zł ze środków finansowych  z Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007-2013.

foto 0005

foto 0011

foto 0026

Również w roku 2010 rozpoczęto realizację dwóch zadań inwestycyjnych, tj. „Rewitalizacja pomieszczenia zamkowego w Pasłęku – remont i przebudowa sali widowiskowo-kinowej”, na które również udało się pozyskać 2,6 mln zł ze środków finansowych  z Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007-2013

foto 003

foto 0020

foto 0116

foto 0013

foto 00311

foto 0002

oraz „Poprawa funkcjonalności ruchu kołowego i pieszego Starego Miasta w Pasłęku” z dofinansowaniem sięgającym ponad 3,5 mln zł ze środków finansowych  z Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007-2013.

foto 0010

foto 0012

foto 0039

Od tego czasu Gmina Pasłęk podejmowała wiele prób pozyskania środków na kompleksowe prace zmierzające do remontu i zabezpieczenia muru obronnego w Pasłęku, należy tu wymienić:
- wniosek o dofinansowanie ze środków krajowych złożony do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego,
- 2 wnioski o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura I Środowisko 2014-2020 złożone do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego,
- 2 wnioski o dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2014-2020 w osi priorytetowej kultura i dziedzictwo.

W roku 2018 w ramach konkursu ogłoszonego przez Zarząd Województwa Warmińsko – Mazurskiego zostały przygotowane i złożone kolejne wnioski Gminy Pasłęk o dofinansowanie ze środków UE w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2014-2020 w ramach osi priorytetowej Obszary wymagające rewitalizacji, działanie 8.1 Rewitalizacja obszarów miejskich. Procedura konkursowa trwała od kwietnia 2018 roku do stycznia 2019 roku.

W dniu 30 stycznia 2019 roku została opublikowana lista projektów, które zostały wybrane do dofinansowania w wielostopniowej ocenie przeprowadzanej zarówno przez pracowników Urzędu Marszałkowskiego w Olsztynie jak i też ekspertów zewnętrznych, na której to wśród 5 dofinansowanych wniosków na 2, 3 i 4 miejscu znalazły się wnioski pasłęckiego samorządu. Należy zwrócić uwagę, że w rundzie aplikacyjnej złożono 37 wniosków, a pula środków przeznaczona na dofinansowanie projektów w tej rundzie aplikacyjnej wynosiła 14 308 900,42 złotych na całe województwo warmińsko – mazurskie.

Wnioski Gminy Pasłęk zostały bardzo wysoko ocenione ponieważ na etapie oceny kryteriów merytorycznych punktowych otrzymaliśmy 26 pkt na 28 możliwych co stanowi 92,86% maksymalnej liczby punków, a na etapie oceny kryteriów merytorycznych premiujących projekty otrzymały 15 pkt na 16 możliwych do uzyskania, co stanowi 93,75% maksymalnej liczby punktów.

Reasumując Gmina Pasłęk otrzymała 8 524 753,46 zł, co stanowi około 60% całej wojewódzkiej puli środków i jest to niewątpliwie największe dotychczas pozyskanie dofinansowanie od czasu wejścia Polski do Unii Europejskiej.
Przedsięwzięcie związane z remontem średniowiecznego muru obronnego, z uwagi na skalę i trudność przeprowadzania tego typu inwestycji, zostało podzielone na etapy.

1 etap
Rewitalizacja miasta - remont murów obronnych w Pasłęku etap I
Wartość ogółem: 6.893.871,84
Wydatki kwalifikowalne: 4.000.000,00
Wnioskowane dofinansowanie: 3.400.000,00

mur 1 etap

2 etap
Rewitalizacja miasta - remont murów obronnych w Pasłęku etap II
Wartość ogółem: 3.050.807,06
Wydatki kwalifikowalne: 3.050.807,06
Wnioskowane dofinansowanie: 2.593.186,00

mur 2 etap

3 etap
Rewitalizacja miasta - remont murów obronnych w Pasłęku etap III
Wartość ogółem: 2.978.314,66
Wydatki kwalifikowalne: 2.978.314,66
Wnioskowane dofinansowanie: 2.531.567,46

mur 3 etap

W ramach prac należy wymienić:
•    usunięcie z murów roślinności, zanieczyszczeń i lokalnych XX-wiecznych „napraw" z użyciem cementu;
•    naprawę korony murów i wprowadzenie izolacji wodochronnej;
•    uzupełnienie kamieni i cegieł, które wypadły z lica muru;
•    wzmocnienie niektórych murów mikropalami kotwiącymi;
•    wzmocnienie niektórych fundamentów ew. podłoża.
Zastosowanie konserwacji zachowawczej wynika z:
•    obowiązujących przepisów w zakresie ochrony zabytków;
•    braku dostatecznej wiedzy na temat historii budowy i formy murów, jaką posiadały zanim popadły w ruiny, więc wszelkie próby odbudowy prowadzą do zakłamania i upowszechnienia mylnej wiedzy o historii;
•    rekonstrukcja zawsze prowadzi do zniszczenia autentycznej substancji;
•    odbudowa ruin narusza ich wartości kulturowe;
•    wartość historyczna przejawia się w charakterze dokumentalnym zabytku, stąd konieczność zachowania go w formie autentyku, który ma wartość naukową i emocjonalną. W przypadku ruin szczególną rolę odgrywa ich emocjonalne oddziaływanie wywołane w dużym stopniu materialnymi śladami starości uzmysławiającymi nam odległy rodowód zabytku.

Przez najbliższe 3 lata samorząd miejski będzie prowadzić jedną z największych inwestycji na przełomie ostatnich 700 lat ratujących pasłęckie mury obronne. Bez środków finansowych z Unii Europejskiej nie bylibyśmy w stanie przeprowadzić tak dużej operacji budowlanej. Przedsięwzięcie to wymaga od władz samorządowych, Rady Miejskiej w Pasłęku i Burmistrza Pasłęka nowego spojrzenia na realizację zadań publicznych, uwzględniając w pierwszym rzędzie kompleksowy remont murów obronnych. Zatem inne, często bardzo potrzebne zadania inwestycyjne będą musiały trochę poczekać.

W najbliższym czasie uruchomione zostaną procedury związane z ustawą prawo zamówień publicznych oraz z efektywnym zaplanowaniem i przeprowadzeniem prac restauratorskich średniowiecznego muru obronnego.